Hội Quán Ôn Lăng: Điểm tâm linh độc đáo với nghi thức "đạp tiểu nhân"
Hội Quán Ôn Lăng là gì?
Hội Quán Ôn Lăng (còn gọi là chùa Ôn Lăng, chùa Quan Âm) là một công trình tâm linh có lịch sử hơn 300 năm, nằm tại số 12 đường Lão Tử, Phường 11, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là trụ sở của hội đồng hương những người Hoa di cư từ phủ Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc) và là một di sản văn hóa độc đáo của cộng đồng người Hoa Phúc Kiến.
Lịch sử hình thành
Hội quán được xây dựng vào năm 1740 bởi nhóm người Hoa từ các huyện Tấn Giang, Nam An, Huệ An, Đồng An, An Khê. Ban đầu, đây là nơi những người đồng hương gặp gỡ, chia sẻ và giúp đỡ nhau ổn định cuộc sống, đồng thời thờ cúng Thiên Hậu Thánh Mẫu. Sau này, hội quán thờ thêm Quan Âm Bồ Tát nên có thêm tên gọi chùa Quan Âm.
Hội quán đã được trùng tu nhiều lần vào các năm 1828, 1867, 1897, 1993, 1995 và 2017 để bảo tồn kiến trúc cổ kính. Năm 2002, nó được xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia.
Kiến trúc độc đáo
Hội quán được xây dựng trên khuôn viên khoảng 1.800m², mang đậm phong cách đền miếu cổ Trung Hoa. Điểm đặc biệt của kiến trúc là:
- Mái lợp ngói ống uốn cong với những đường bờ nóc uốn cong đặc trưng kiến trúc Phúc Kiến
- Các hình tòa thành bằng gốm nhiều màu sắc gắn trên đầu đao và đỉnh mái
- Bố cục "nội công ngoại quốc" gồm tiền điện, trung điện, chính điện và hậu điện cùng các dãy nhà rộng rãi, sáng sủa, thoáng mát
- Cặp kỳ lân bằng đá tại hai bên ngưỡng cửa chính được dâng cúng vào năm 1869
- Bảng chữ Hán "Ôn Lăng Hội Quán" chạm chìm trên mặt tiền
- Câu đối được chạm chìm trên cột cửa do một Trạng nguyên Trung Hoa tặng vào năm 1901
Bên trong lưu giữ nhiều cổ vật quý từ thời nhà Thanh như chuông, đỉnh gang, cùng vô số hoành phi và câu đối cổ ca ngợi công đức của thần.
Nghi thức "đạp tiểu nhân" nổi tiếng
Điều khiến Hội Quán Ôn Lăng trở nên đặc biệt và thu hút đông đảo du khách chính là nghi thức "đạp tiểu nhân" độc đáo. Nghi thức này thường diễn ra vào ngày Kinh trập (khoảng ngày 5-6 tháng 3 Dương lịch), trước bàn thờ Ông Hổ.
Người ta tin rằng việc dùng giày dép đập liên tiếp vào những hình nhân bằng giấy sẽ giúp xua đuổi những "kẻ tiểu nhân" – những lực lượng quấy rối, mang đến điều thị phi. Khi thực hiện nghi thức này, các hình nhân sẽ tan tát, ngụ ý rằng "kẻ tiểu nhân" đã bị đánh và sau này không thể hại người được nữa. Điều này mang lại may mắn và bình an cho gia chủ.
Không gian thờ tự và các lễ hội chính
Hội quán có hai điện thờ chính:
- Tiền điện: Thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu
- Hậu điện: Thờ Bồ Tát Quan Âm (là đối tượng thờ tự chính)
Các lễ hội lớn nhất trong năm là lễ vía Quan Âm, đặc biệt là ngày 19 tháng 6 Âm lịch (lễ vía chính), được tổ chức rất long trọng trong ba ngày. Đây là dịp hội quán thu hút rất đông phật tử và du khách đến tham quan, cầu nguyện. Ngoài ra, chùa còn có các nghi lễ cúng Thái Tuế, giải hạn Tam Tai.
Những điểm nhấn khác
Một nét khác biệt của Hội Quán Ôn Lăng so với các hội quán khác là sân hội quán bị đường phố cắt ngang. Phần đất nằm bên kia đường đã được xây một hồ phóng sinh và đặt nhiều ghế đá làm nơi nghỉ chân cho khách thập phương, mang đến hơi hướng thiên nhiên thanh tĩnh giữa lòng Sài thành tấp nập.
Từ đầu thế kỷ 19, Hội Quán Ôn Lăng là một trong những công trình kiến trúc đẹp được mô tả trong tác phẩm Gia Định thành thông chí của Trịnh Hoài Đức.
Thông tin tham quan
- Địa chỉ: Số 12 đường Lão Tử, Phường 11, Quận 5, TP. Hồ Chí Minh
- Giờ mở cửa: 06:15 – 17:00h mỗi ngày
- Vé vào cửa: Miễn phí
Hội Quán Ôn Lăng không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng người Hoa, mà còn là một địa điểm văn hóa – tâm linh hấp dẫn mang lại trải nghiệm khác biệt giữa nhịp sống sôi động của Chợ Lớn.
